Μπορούμε ακόμα να εμπιστευόμαστε αυτά που βλέπουμε στο διαδίκτυο;

Μια φωτογραφία εμφανίζεται σε μια ροή μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Ένα βίντεο κοινοποιείται σε μια ομαδική συνομιλία. Ένα φωνητικό μήνυμα ακούγεται σαν να είναι κάποιος που γνωρίζουμε. Ένας τίτλος φαίνεται αρκετά πειστικός για να αναδημοσιευτεί.
Αλλά στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ένα δύσκολο ερώτημα γίνεται μέρος της καθημερινής ζωής: μπορούμε ακόμα να εμπιστευόμαστε αυτά που βλέπουμε και ακούμε στο διαδίκτυο;

Τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης μπορούν πλέον να δημιουργούν ρεαλιστικές εικόνες, βίντεο, φωνές και κείμενα σε δευτερόλεπτα. Αυτό δημιουργεί συναρπαστικές ευκαιρίες για δημιουργικότητα, επικοινωνία και μάθηση. Ταυτόχρονα, διευκολύνει επίσης τον χειρισμό. Τα deepfakes, τα fake news, οι απάτες που δημιουργούνται από την τεχνητή νοημοσύνη και το παραπλανητικό περιεχόμενο γίνονται όλο και πιο δύσκολο να αναγνωριστούν μόνο με το ανθρώπινο μάτι.
Αυτό δεν είναι τεχνικό πρόβλημα, αλλά μάλλον μια πρόκληση δεξιοτήτων.

Για πολλά χρόνια, οι ψηφιακές δεξιότητες συχνά νοούνταν ως η ικανότητα χρήσης συσκευών, λογισμικού και διαδικτυακών πλατφορμών. Σήμερα, αυτό δεν είναι πλέον αρκετό. Οι πολίτες, οι μαθητές, οι εκπαιδευτικοί και οι εργαζόμενοι πρέπει επίσης να κατανοήσουν πώς παράγεται το ψηφιακό περιεχόμενο, πώς οι αλγόριθμοι επηρεάζουν αυτό που βλέπουν και πώς η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να διαμορφώσει τις πληροφορίες.

Η ικανότητα να θέτει κανείς κρίσιμα ερωτήματα καθίσταται εξίσου σημαντική με την ικανότητα χρήσης ψηφιακών εργαλείων.

• Ποιος δημιούργησε αυτό το περιεχόμενο;
• Γιατί το βλέπω;
• Μπορεί η πηγή να είναι αξιόπιστη;
• Έχει παραποιηθεί αυτή η εικόνα, το βίντεο ή το κείμενο;
• Τι αντίκτυπο θα μπορούσε να έχει η κοινοποίησή του σε άλλους;
• Αυτά τα ερωτήματα αποτελούν μέρος της ψηφιακής ευθύνης.

Ψηφιακή ευθύνη σημαίνει χρήση της τεχνολογίας με τρόπο που είναι ηθικός, κριτικός και έχει επίγνωση των ευρύτερων κοινωνικών της συνεπειών. Περιλαμβάνει την παιδεία στα μέσα ενημέρωσης, την κριτική σκέψη, την ευαισθητοποίηση σχετικά με την προστασία της ιδιωτικής ζωής, την ηθική κρίση και την αυτοπεποίθηση για την αμφισβήτηση παραπλανητικού ή επιβλαβούς ψηφιακού περιεχομένου.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για τους νέους και τους μαθητές, οι οποίοι μεγαλώνουν σε ψηφιακά περιβάλλοντα που διαμορφώνονται από αλγόριθμους και περιεχόμενο που παράγεται από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Δεν χρειάζεται μόνο να μάθουν πώς να χρησιμοποιούν την τεχνολογία αποτελεσματικά. Χρειάζονται επίσης τις ικανότητες για να κατανοούν, να αμφισβητούν και να συμμετέχουν υπεύθυνα στην ψηφιακή κοινωνία.

Ο Έργο DIRECT αντιμετωπίζει αυτή την ανάγκη υποστηρίζοντας την ανάπτυξη ικανοτήτων ψηφιακής υπευθυνότητας στην εκπαίδευση και την κατάρτιση. Εστιάζοντας στις δεξιότητες, την ευαισθητοποίηση και την πρακτική μάθηση, ΑΠΕΥΘΕΙΑΣ συμβάλλει στην προετοιμασία των ανθρώπων για έναν ψηφιακό κόσμο όπου η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Στο μέλλον, η πιο σημαντική ψηφιακή δεξιότητα μπορεί να μην είναι απλώς η γνώση του πώς να χρησιμοποιείτε την τεχνολογία - αλλά η γνώση του πότε και πώς να την αμφισβητείτε.